Proces upadłości konsumenckiej to mechanizm prawny, umożliwiający osobom niewypłacalnym, które nie prowadzą działalności gospodarczej, umorzenie zobowiązań i rozpoczęcie nowego życia bez długów. Kluczową rolę w tym procesie odgrywa syndyk, który zarządza masą upadłości, a więc niemal całym majątkiem dłużnika. Do masy upadłości wchodzi także część wpływów, jakie w trakcie postępowania otrzymuje dłużnik. Poniżej znajduje się szczegółowy opis, jakie składniki majątkowe oraz wpływy podlegają zajęciu.
Jakie dochody wchodzą do masy upadłości?
Do źródeł dochodów najczęściej otrzymywanych przez upadłych i wchodzących do masy upadłości należą:
- dochód z umowy o pracę,
- dochody z umowy zlecenia,
- dochód umowy o dzieło,
- renta lub emerytura,
- dochód z wynajmu.
Dochody z pracy
Do masy upadłości wchodzi części wynagrodzenia za pracę dłużnika. Wysokość zajęcia jest jednak ograniczona przepisami Kodeksu pracy. Zajęciu podlega maksymalnie 50% wynagrodzenia netto, a w przypadku alimentów – do 60%. Kwota wolna od zajęcia wynosi równowartość minimalnego wynagrodzenie za pracę (w przeliczeniu na etat), które w 2026 roku wynosi 4806 zł brutto. Kwota wolna nie dotyczy zobowiązań alimentacyjnych.

Świadczenia emerytalne i rentowe
Świadczenia emerytalne i rentowe podlegają zajęciu, jednak z pewnymi ograniczeniami. Zajęciu podlega do 25% świadczenia, ale wolna od zajęcia jest kwota odpowiadająca 75% świadczenia minimalnego.
Inne dochody i świadczenia
Wszystkie inne dochody i świadczenia, które mogą być uznane za majątek dłużnika, mogą podlegać zajęciu przez syndyka. Dotyczy to na przykład zwrotów podatków, nagród, darowizn czy innych wpływów.
Świadczenia wyłączone spod egzekucji
Zgodnie z art. 833 § 6-9 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC), pewne świadczenia nie podlegają egzekucji i nie będą wchodziły do masy upadłości. Do tych świadczeń należą:
- Świadczenia alimentacyjne
- Świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów
- Świadczenia rodzinne np. 800+
- Dodatki rodzinne, pielęgnacyjne, porodowe, dla sierot zupełnych
- Zasiłki dla opiekunów
- Świadczenia z pomocy społecznej
- Świadczenia integracyjne
- Świadczenie wychowawcze
- Świadczenie „Dobry start”
- Jednorazowe świadczenie „Za życiem”
- Rodzinny kapitał opiekuńczy
- Dofinansowanie obniżenia opłaty za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna
- Dodatek osłonowy
- Dodatek węglowy
- Dodatek dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła
- Dodatek elektryczny
- Refundacja podatku VAT
- Dodatki mieszkaniowe
- Dodatki energetyczne
- Zapomogi z kas zapomogowo-pożyczkowych
Jakie składniki majątkowe wejdą do masy upadłości?
Nieruchomości i ruchomości
Do masy upadłości wchodzą – i podlegają likwidacji czyli sprzedaży – nieruchomości oraz ruchomości należące do dłużnika. Dotyczy to zarówno mieszkań, domów, działek, jak i samochodów czy innych wartościowych przedmiotów. Należy jednak pamiętać, że niektóre przedmioty codziennego użytku nie będą objęte przez syndyka – przeważnie są to takie ruchomości, których wartość, ze względu na ich wiek i stan zużycia, nie przedstawiają dużej wartości rynkowej a także rzeczy osobiste, np.: ubrania, oraz przedmioty służące do nauki. Z oczywistych względów do masy upadłości nie wejdą także rzeczy nienależące do osoby zadłużonej. W trakcie postepowania upadły może wnieść do sądu o wyłączenie z masy upadłości innych ruchomości (jednak wyłącznie musi być uzasadnione).
Oszczędności i inwestycje
Środki zgromadzone na rachunkach bankowych, lokatach oraz inwestycje w papiery wartościowe mogą być zajęte przez syndyka. Dotyczy to zarówno gotówki, jak i innych form oszczędności, takich jak obligacje czy akcje.
Prawa majątkowe
Syndyk może także zająć prawa majątkowe dłużnika, takie jak udziały w spółkach, prawa autorskie, patenty czy inne prawa majątkowe, które mogą przynosić dochody.
Podsumowanie
Upadłość konsumencka to proces mający na celu uporządkowanie finansów dłużnika i spłatę jego zobowiązań wobec wierzycieli, tym samym uwolnienie się od długów przez osobę znajdującą się w kryzysie finansowym.
Ustawodawca, w związku z głównym celem postępowania upadłościowego wobec konsumentów czyli umorzeniem zobowiązań, w celu zaspokojenia – chociażby częściowego – wierzycieli, wprowadził procedurę tworzenia i likwidacji masy upadłości, do której wchodzi większość składników majątkowych – nieruchomości, ruchomości, oszczędności, inwestycje oraz inne prawa majątkowe, a także wpływy otrzymywane przez upadłego w trakcie postępowania w tym dochody z pracy, świadczenia emerytalne i rentowe, i inne dochody. Ważne jest jednak, aby dłużnik znał swoje prawa, ponieważ wiele świadczeń jest wyłączonych spod egzekucji i nie wchodzą do masy upadłości. To zapewnia dłużnikom pewną ochronę w trakcie procesu upadłościowego
Współpraca z Doświadczonymi Licencjonowanymi Doradcami
Proces upadłości konsumenckiej może być skomplikowany i wymagać szczegółowej wiedzy prawnej oraz finansowej.
Dlatego TYLKO współpraca z doświadczonymi doradcami jest kluczowa dla skutecznego przeprowadzenia tego procesu. Specjaliści z zakresu prawa upadłościowego mogą pomóc w zrozumieniu wszystkich aspektów procesu, ochronie praw dłużnika oraz optymalizacji warunków spłaty zobowiązań. Dzięki profesjonalnemu wsparciu możliwe jest uniknięcie wielu pułapek i błędów, które mogą wpłynąć na wynik postępowania i dalszą sytuację finansową dłużnika. Chcesz dowiedzieć się więcej lub skorzystać z profesjonalnej pomocy? Skontaktuj się z naszą Kancelarią Nowacka&Górnicki.